Қазақстанда отандық өндірушілерді қолдау мақсатында сауда желілері мен маркетплейстерге қазақстандық өнімнің үлесін арттыру бойынша жаңа талаптар енгізілуде. Мемлекет қабылдап жатқан шаралар ішкі нарықты нығайтуға, импортқа тәуелділікті азайтуға және азық-түлік қауіпсіздігін күшейтуге бағытталған.

2026 жылдың бірінші жартыжылдығында елдің ішкі сауда көлемі 15,3%-ға өсіп, 36,2 трлн теңгеге жетті. Оның ішінде азық-түлік тауарларының сатылымы 27,8%-ға артып, 8,7 трлн теңгені, ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар саудасы 27,3 трлн теңгені құрады. Сонымен қатар әлеуметтік маңызы бар азық-түлік импортының үлесі 15,3%-дан 14,7%-ға дейін төмендеді.

Жаңа талаптарға сәйкес, дүкендерде азық-түлік тауарлары үшін сөрелердің кемінде 50%-ы, ал азық-түлікке жатпайтын өнімдер үшін 30%-ы қазақстандық тауарларға бөлінуі тиіс. Мемлекеттік қолдау алатын сауда орындарында бұл көрсеткіш тағы 20%-ға ұлғаяды. Бұл талаптар әрбір тауар санатына жеке қолданылады.

Сонымен қатар қазақстандық өнімдер көзге көрінетін орындарға қойылып, «Қазақстанда жасалған» белгісімен таңбалануы қажет. Бұл талаптар Kaspi, Halyk Market, Clever, TEEZ сияқты маркетплейстерге де таралады. Жаңа өндірушілер үшін арнайы «жасыл» және стартап сөрелері қарастырылады.

Елімізде өнім сапасын бақылау да күшейтілуде. Қазір 11 тауар тобы бойынша бақылау шаралары күшейтіліп, 20 техникалық регламент пен 9 756 ұлттық стандарт қолданылады. Бұдан бөлек, жыл соңына дейін өндірушілер мен сауда желілерін тікелей байланыстыратын QazTrade Retail цифрлық платформасын іске қосу жоспарланып отыр.

Мемлекеттік қолдау экспортқа да оң әсерін тигізуде. 2026 жылдың алғашқы бес айында шикізаттық емес экспорт 14,5%-ға өсіп, 11,8 млрд АҚШ долларына жетті. Оның ішінде азық-түлік экспорты 34,4%-ға артып, 1,6 млрд АҚШ долларын құрады.

Дереккөз: Ranking.kz.