Бізге жазылыңыз:

Қазақстан ЕАЭО елдері арасында тауар өндіру өсімі бойынша үшінші орын алды

Қазақстан ЕАЭО елдері арасында тауар өндіру өсімі бойынша үшінші орын алды

Қазақстан 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша Еуразиялық экономикалық одақ елдері арасында тауар өндіру қарқыны бойынша үшінші орынға ие болды. Еуразиялық экономикалық комиссияның деректеріне сәйкес, есепті кезеңде республикадағы тауар өндіру көлемі 2025 жылдың қаңтар-маусым айларымен салыстырғанда 5,1%-ға артты.

Ең жоғары өсім Қырғызстанда — 22,8% болды. Екінші орында Армения — 7,8%. Қазақстаннан кейін Беларусьте тауар өндіру көлемі 0,5%-ға өсті. Ал Ресейде көрсеткіш 0,7%-ға төмендеді.

Осылайша, Қазақстан бірінші жартыжылдықта тауар өндірісі айтарлықтай өскен ЕАЭО-ның үш елінің қатарына кірді.

Тауар өндіру ЖІӨ-нің үштен бірінен астамын қалыптастырды

Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар-маусым айларында өндіріс әдісімен есептелген жалпы ішкі өнім көлемі 70,95 трлн теңгені құрады. Нақты мәнде экономика өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 4,1%-ға өсті.

Бұл ретте тауар өндіру көлемі 5,1%-ға, қызметтер көрсету 3,6%-ға, ал өнімдерге салынатын салықтар 3,3%-ға артты. ЖІӨ құрылымында тауар өндірудің үлесі 36,4%-ды құрады. 

Тауар өндіру құрылымындағы ең үлкен үлес өнеркәсіпке тиесілі — ЖІӨ-нің 28,6%-ы. Ауыл, орман және балық шаруашылығының үлесі 2,3%, құрылыс саласының үлесі 5,5% болды. 

Сонымен қатар бірінші жартыжылдықта тауар өндіру қарқыны қызметтер көрсету секторына қарағанда жоғары болды. Бұл Қазақстан экономикасының жалпы оң динамикасына әсер еткен факторлардың бірі.

Өңдеу өнеркәсібі өсіп, тау-кен өндірісі төмендеді

Өнеркәсіп статистикасының жекелеген көрсеткіштері тауар секторындағы динамиканың біркелкі болмағанын көрсетеді.

Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, 2026 жылдың қаңтар-маусым айларында Қазақстандағы өнеркәсіп өндірісінің индексі 103,5% болды. Өнеркәсіп өнімдерінің көлемі 34,5 трлн теңгеге жетті. Оның ішінде өңдеу өнеркәсібіне 16,23 трлн теңге, немесе жалпы өнеркәсіп өндірісінің 47%-ы тиесілі. 

Ең жоғары өсім өңдеу өнеркәсібінде байқалды. Алты айдың қорытындысы бойынша бұл сектордағы өндіріс индексі 109,8% болды.

Атап айтқанда, тамақ өнімдерін өндіру 14,7%-ға, химия өнеркәсібі 20,7%-ға, фармацевтикалық препараттар өндірісі 43,6%-ға, резеңке және пластмасса бұйымдарын өндіру 21,8%-ға өсті. Дайын металл бұйымдарын шығару 39,9%-ға, машина жасау 23,1%-ға артты. 

Сонымен бірге тау-кен өнеркәсібінде төмендеу байқалды. Сектордағы нақты көлем индексі 96% болды. Атап айтқанда, шикі мұнай өндіру көлемі 2025 жылдың қаңтар-маусымындағы деңгейдің 91,6%-ын, табиғи газ өндіру 95,9%-ын құрады.

Осылайша өңдеу өнеркәсібінің өсуі тау-кен секторындағы төмендеуді ішінара өтеді.

Экономиканың өсуіне қандай салалар үлес қосты

Жалпы, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қазақстан экономикасындағы негізгі салалардың арасында ең жоғары өсімді құрылыс — 15,2% көрсетті. Өңдеу өнеркәсібі 9,8%-ға, көлік және қоймалау 7,1%-ға, көтерме және бөлшек сауда 5,7%-ға, ауыл, орман және балық шаруашылығы 4,4%-ға өсті. 

ЖІӨ өсіміне ең үлкен үлесті өңдеу өнеркәсібі — 1,25 пайыздық тармақ қосты. Көтерме және бөлшек сауда 0,93 пайыздық тармақ, құрылыс 0,79 пайыздық тармақ үлес қосты. 

Осылайша, 2026 жылдың қаңтар-маусым айларында Қазақстан экономикасының өсімі тек шикізат секторына байланысты болған жоқ. Өңдеу өнеркәсібі, құрылыс, сауда және көлік салалары да маңызды рөл атқарды.

Қазақстан ЕАЭО аясында

Бірінші жартыжылдық қорытындысы бойынша Қазақстан ЕАЭО елдері арасында тауар өндіру өсімі бойынша ортадан жоғары көрсеткішке ие болды.

Қырғызстан 22,8% өсіммен айқын жоғары көрсеткіш көрсетті. Арменияда өсім 7,8%, Қазақстанда 5,1%, Беларусьте 0,5% болды. Ресейде тауар өндіру көлемі 0,7%-ға төмендеді.

Бұл ретте ЖІӨ құрылымындағы тауар өндіру көрсеткіші мен өнеркәсіп өндірісінің индексін бір-бірімен тікелей теңестіруге болмайды. Бірінші көрсеткіш жалпы экономикадағы тауар өндірісінің динамикасын сипаттаса, өнеркәсіп өндірісінің индексі өнеркәсіп өнімдерін өндіру көлемінің өзгерісін көрсетеді.

Қазақстанда тауар өндіру көлемі 5,1%-ға өскенімен, өнеркәсіп өндірісінің индексі 103,5% болды. Өнеркәсіптің ішінде өңдеу секторы 9,8%-ға өссе, тау-кен өнеркәсібінде 4%-дық төмендеу тіркелді.

Жалпы, бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша Қазақстан экономикасы оң динамиканы сақтады. Нақты ЖІӨ 4,1%-ға өсіп, негізгі өсім драйверлеріне өңдеу өнеркәсібі, құрылыс, сауда және көлік салалары айналды.

Ұқсас материалдар