2025 жылы Қазақстан банктері Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорына (ҚДКҚ) 91,3 млрд теңге аударды. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 60%-ға көп. Ал бір жыл бұрын өсім небәрі 13,5% болған еді.

Мұндай серпін 2024 жылдың қаңтарынан бастап ҚДКҚ депозиттік мөлшерлемелердің шекті деңгейінен бас тартқаннан кейін халық салымдары үшін бәсекенің күшеюімен байланысты. Банктерге депозиттерді жоғары мөлшерлемемен тартуға мүмкіндік берілді, алайда мұндай стратегия үшін олар қорға жоғары жарна төлейді.

Жарна мөлшері банктің қаржылық тұрақтылығы мен тәуекел деңгейіне байланысты белгіленеді. ҚДКҚ қатысушы банктерді тәуекел санаттары бойынша бағалайды: рейтингі төмен банктер жоғары мөлшерде жарна төлесе, тұрақты банктер үшін жарна көлемі төмен болады.

Өткен жылы әсіресе шағын банктер жаңа клиенттерді тарту үшін депозиттік мөлшерлемелерді белсенді көтерді. Өз кезегінде, ірі банктер де депозиттік базасын сақтау үшін бәсекеге қосылды.

ҚДКҚ-ға аударылатын қаражат лицензиясынан айырылған банк салымшыларына өтемақы төлеуге арналған арнайы резервті қалыптастыруға жұмсалады. Жүйе құрылғаннан бері банктер қорға 480 млрд теңгеден астам қаражат аударды. Ал ҚДКҚ-ның меншікті қаражаты мен бөлінбеген пайдасын қоса есептегендегі арнайы резерв көлемі 2025 жылдың қорытындысында 1,6 трлн теңгеге жетті.

Сонымен қатар, өткен жылы халықтың бөлшек депозиттері шамамен 15%-ға өсіп, 28,2 трлн теңгені құрады.

Салымшылар үшін бәсекенің күшеюі депозиттердің табыстылығын арттырып қана қоймай, депозиттерге кепілдік беру жүйесінің қаржылық тұрақтылығын да нығайтты. Ендігі негізгі міндет – жоғары бәсекелестік пен нарықтағы тәуекелдердің арасындағы тепе-теңдікті сақтау.