Қазақстанда өткен аптада әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің бағасы әртүрлі бағытта өзгерді. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы 26 тамыз бен 2 қыркүйек аралығында алты тауар позициясы бойынша баға төмендеген, ал 19 өнімнің құны аздап өскен.

Апта ішінде ең көп арзандаған өнім — пияз. Оның бағасы 7,2%-ға төмендеді. Сәбіз 4,6%-ға, картоп 3,2%-ға, қырыққабат 3,1%-ға арзандаған. Алма бағасы 1%-ға, күнбағыс майы 0,1%-ға төмендеді.

Бірқатар өнім бойынша баға іс жүзінде өзгерген жоқ. Макарон өнімдері, тауық еті, қаймақ, айран, қияр және қант бағасы тұрақты қалды.

Қандай өнімдер қымбаттады

Әлеуметтік маңызы бар 19 тауар түрі бойынша бағаның аздап өсуі байқалды. Ең жоғары өсім қызанақта тіркеліп, оның бағасы 2,8%-ға қымбаттады.

Тұз бағасы 0,9%-ға, қарақұмық пен жұмыртқа 0,7%-ға өсті. Қатты және жартылай қатты ірімшіктер мен сүзбе бағасы 0,6%-ға артты.

0,5%-ға жылқы еті, оның ішінде сүйексіз ет және тартылған ет қымбаттады. Күріш пен қара шай бағасы 0,3%-ға өсті.

Бірқатар тауар бойынша өсім барынша аз болды: нан, қой еті және балық 0,2%-ға, ал ұн, сиыр еті, тауық еті, сүт және сары май 0,1%-ға қымбаттады.

Қай өңірлерде баға төмендеді

Бірқатар өңірде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің апталық баға индексі 100% деңгейінде сақталды. Мұндай көрсеткіш Ақтөбе, Ақмола, Қызылорда, Батыс Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарында, сондай-ақ Абай және Жамбыл облыстарында, Астана мен Алматы қалаларында тіркелді.

Баға индексінің төмендеуі төрт өңірде байқалды. Ұлытау облысында көрсеткіш 0,3%-ға, Қостанай облысында 0,2%-ға, Қарағанды және Маңғыстау облыстарында 0,1%-ға төмендеді.

Делдалдар мен сауда үстемесіне бақылау күшейтілді

Бағаны тұрақтандыру мақсатында Сауда және интеграция министрлігінің Сауда комитеті нарықты тұрақтандыру бойынша жұмысты үйлестіріп келеді. Өңірлерде жеткізу тізбегінде қосымша құн қалыптастырмайтын делдалдарды анықтау жұмыстары жалғасуда.

2026 жылдың басынан бері өңірлік комиссиялар 726 отырыс өткізіп, 2 881 заң бұзушылықты анықтады. Нәтижесінде 2 695 әкімшілік хаттама толтырылып, 186 өнімсіз делдал жеткізу тізбегінен шығарылды.

Салыстыру үшін, 2025 жылдың бүкіл кезеңінде мұндай 1 179 отырыс өткізілген.

Бақылаудың тағы бір бағыты — әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына белгіленген 15%-дық сауда үстемесінің сақталуы. Жыл басынан бері аумақтық департаменттер белгіленген үстемені асыру фактілері бойынша 3 155 әкімшілік қаулы шығарды.

Мұндай шешімдердің саны соңғы жылдары айтарлықтай өскен. 2021 жылы — 34, 2022 жылы — 310, 2023 жылы — 760, 2024 жылы — 1 554, ал 2025 жылы — 2 796 қаулы шығарылған.

Сонымен қатар мемлекеттік органдар электрондық шот-фактураларды талдау арқылы жеткізу тізбектеріндегі ықтимал заң бұзушылықтарды анықтап жатыр. Жыл басынан бері 36,6 мыңнан астам жеткізу тізбегі талданып, оның 5 391-інде Қазақстан заңнамасының талаптарын бұзу тәуекелдері анықталды.

2025 жылы салыстыру үшін 11,2 мың жеткізу тізбегі талданып, олардың шамамен 1,1 мыңында заң бұзушылық тәуекелдері анықталған.

Дереккөз: ҚР Ұлттық статистика бюросы.