Өткен аптаның қорытындысы бойынша теңге АҚШ долларына қатысты 1,48%-ға, яғни 6,7 теңгеге нығайды. Валюта саудасының көлемі 72,8%-ға өскенімен, бұл өсімнің бір бөлігі алдыңғы аптаның жұмыс күндерінің қысқаруымен байланысты. Аптаның басым бөлігінде доллар бағамы 450 теңгеден жоғары болды, ал негізгі нығаю жұма күні байқалды.

Теңгенің өсуі сыртқы ахуалдың нашарлауына қарамастан орын алды. Мұнай бағасының төмендеуі, әлемдік нарықтардағы тәуекелге тәбеттің әлсіреуі және инвесторлардың қорғаныш активтеріне көшуі ұлттық валютаға қысым түсірді. Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарына сұраныс та азайып, олардың кірістілігі өсті.

Соған қарамастан, мұнай факторы теңгені қолдауды жалғастыруда. Мұнай бағасы барреліне $90-дан жоғары сақталды, ал жұма күнінің соңында қазақстандық CPC Blend маркалы мұнайы Brent-тен шамамен $20 үстеме бағамен сатылды. Экспорт көлемі сақталған жағдайда бұл валюталық түсімнің артуына ықпал етеді.

Форвардтық бағам

Спот-нарықтағы теңгенің нығаюы USD/KZT есептік форвардтық бағамдарының төмендеуіне әкелді. Алайда АҚШ мемлекеттік облигациялары кірістілігінің азаюы теңгелік құралдардың пайыздық артықшылығын арттырып, форвардтық сыйлықақыны ұлғайтты.

Есептік форвардтық бағам бір айға — 451,2 теңге, алты айға — 472,1 теңге және бір жылға — 498,2 теңге болды. Тиісті сыйлықақылар 0,9%, 5,6% және 11,4%-ды құрады.

Бұл көрсеткіштер ұзақ мерзімде теңгелік қаржыландыру құнының долларлық қаржыландырудан жоғары екенін көрсетеді.

Ақша нарығы және облигациялар

Ақша нарығында қысқа мерзімді теңгелік өтімділікке сұраныс артты. TONIA мөлшерлемесі 0,57 пайыздық тармаққа өсіп, 15,44%-ға жетті. Бір күндік РЕПО операцияларының көлемі 9,97%-ға ұлғайды.

Банктердің Ұлттық банктегі резервтер мен корреспонденттік шоттардағы қаражатты қоса есептегендегі теңгелік позициясы 2,2%-ға өсіп, 12,7 трлн теңгені құрады. Бір айдағы өсім — 7,9%.

Валюталық своптар нарығында мөлшерлемелер әртүрлі бағытта өзгерді: бір күндік құралдар бойынша 0,11 пайыздық тармаққа төмендесе, екі күндік құралдар бойынша 0,32 пайыздық тармаққа өсті.

Мемлекеттік бағалы қағаздар нарығында сұраныс әлсіреп, кірістілік қисығының көптеген бөлігінде кірістілік жоғарылады. Ең үлкен өзгеріс үш жылдық облигацияларда байқалды — кірістілік 0,29 пайыздық тармаққа өсті. Алты айлық қағаздар бойынша өсім 0,04 пайыздық тармақ болды.

Бұған базалық мөлшерлемені төмендету қарқынына қатысты күтулердің өзгеруі әсер етті. Инвесторлар ақша-кредит саясатын жұмсарту үдерісінде үзіліс болуы мүмкін деп есептейді. Бұған қоса, мұнай бағасының төмендеуі және алдағы үш жылда 6,5 трлн теңге көлемінде қаражат алу жоспарлары инфляциялық тәуекелдерді күшейтуі мүмкін.

Қазақстанның мемлекеттік облигациялары мен АҚШ қазынашылық қағаздарының кірістілігі арасындағы айырмашылық та ұлғайды. Үш, бес және он жылдық мерзімдерде спред бақылау кезеңіндегі ең жоғары деңгейге жетті.

Доллар мен басқа валюталар

Апта ішінде доллар индексі 0,4%-ға өсті. Аптаның алғашқы жартысында АҚШ-тағы аралық сайлау нәтижелерінен кейін доллар әлсірегенімен, кейін технологиялық компаниялар акцияларының арзандауы және қорғаныш активтеріне сұраныстың артуы оның позициясын нығайтты.

Доллардың күшеюі аясында қарастырылған валюталардың басым бөлігі апта қорытындысы бойынша әлсіреді. Ең айқын төмендеу ресей рублінде тіркелді. Оған мұнай бағасының құлдырауы, экспорттаушылардың салық кезеңінен кейін валюталық түсімді сату көлемін азайтуы және бюджет ережесі аясында шетел валютасын сатып алудың артуы әсер етті.

Қазақстанның экспорттық бағалары төмендеді

Апта қорытындысы бойынша Қазақстанның екі экспорттық баға индексі де төмендеді.

Мұнай бағасын ескеретін индекс 13,12%-ға азайды. Бұған Таяу Шығыстағы жеткізілімдердің үзілу қаупінің төмендеуі, АҚШ пен Иран арасындағы дипломатиялық ілгерілеу мүмкіндігі және нарықтағы ұсыныстың артуы туралы күтулер әсер етті.

Мұнай мен газды есепке алмайтын индекс 1,66%-ға төмендеді. Бұған өнеркәсіптік металдардың, соның ішінде мыстың арзандауы ықпал етті. Жасанды интеллект пен жартылай өткізгіштер саласындағы компаниялар акцияларының құлдырауы дата-орталықтар мен энергетикалық инфрақұрылымға инвестициялардың өсуіне қатысты күтулерді әлсіретті.

АҚШ-тың импорттық баж енгізу ықтималдығының төмендеуі де мыс нарығына әсер етті. Бұған дейін тарифтік шектеулер қаупі металды АҚШ-қа алдын ала жеткізуге және қор жинауға ынталандырған. Енді бұл тәуекелдің азаюы жинақталған қорлардың басқа нарықтарға қайта бөлінуіне және ұсыныстың артуына әкелуі мүмкін.

Анықтама: мұнайды қоса есептейтін экспорттық баға индексінде мұнай мен мұнай өнімдерінің үлесі 78%, газдың үлесі 6,1%, мыстың үлесі 5,6%, уранның үлесі 4,2% құрайды. Мұнай мен газды есепке алмайтын индексте мыс — 35%, уран — 26%, бидай — 14%, мырыш — 9%, күміс — 8%, алюминий — 7%. Екі индекстің де базалық кезеңі — 2018 жылдың соңы.

TONIA — бір жұмыс күніне арналған РЕПО операциялары бойынша орташа алынған пайыздық мөлшерлеме. KZGB_Y — Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарының кірістілік индикаторы, KASE_BMY — корпоративтік облигациялар кірістілігінің индикаторы.

Толық материал: https://the-tenge.kz/articles/tenge-zavershil-nedelyu-rostom