Бүгін таңертең Алматыда жер асты дүмпулері тіркелді. 09:38-де магнитудасы 4,2 болатын жер сілкінісі тіркеліп, оның қарқындылығы қаланың әртүрлі аудандарында 3–4 балл деп бағаланды. Бұған дейін магнитудасы 3,4 болатын дүмпу тіркелген. Сейсмологтар оны кейінгі жер сілкінісінің алдында болған оқиға ретінде қарастырып отыр.

Мамандардың бағалауынша, қазіргі уақытта жойқын жер сілкінісін күтуге негіз жоқ.

Осы оқиғалар аясында Алматының сейсмикалық қауіпсіздігі және осы бағыттағы шараларды қаржыландыру мәселесі қайтадан назарға ілікті.

Ерте хабарлау жүйесі

Негізгі бағыттардың бірі — күшті жер сілкіністері туралы автоматтандырылған ерте хабарлау жүйесін құру. Төтенше жағдайлар министрлігінің бағалауынша, оны іске асыруға шамамен 1,2 млрд теңге қажет болған.

Мұндай жүйе жер сілкінісін алдын ала болжауға арналмаған. Оның міндеті — басталып кеткен жер сілкінісін барынша жылдам тіркеп, ескерту сигналын беру. Бұл тұрғындар мен ұйымдарға қажетті шараларды қабылдау үшін қосымша уақыт береді.

2026 жылы ерте хабарлау жүйесіне техникалық қызмет көрсетуге 40 млн теңге қарастырылған.

Сейсмостанциялар желісін кеңейту

Сейсмикалық белсенділікті аспаптық бақылау желісін дамытуға да ерекше көңіл бөлінеді. 2025 жылы қосымша сейсмостанциялар орнатуға 700 млн теңге қарастырылған.

2025–2027 жылдары қолданыстағы желіні тағы 70 станцияға кеңейту жоспарланған. Бақылау пункттерінің санын арттыру сейсмикалық құбылыстарды тіркеу және оларды талдау мүмкіндігін кеңейтуге тиіс.

Ғимараттардың қауіпсіздігіне шамамен 14 млрд теңге

Қаражаттың ең қомақты бөлігі қалалық инфрақұрылымның сейсмикалық орнықтылығын арттыруға бағытталған. Алматының 2025–2027 жылдарға арналған бюджетінде ғимараттар мен құрылыстардың сейсмикалық қауіпсіздігін арттыру шараларына шамамен 14 млрд теңге қарастырылған.

Осылайша, шығындар бірнеше бағытты қамтиды: техникалық мониторинг пен ерте хабарлау жүйесінен бастап ғимараттар мен құрылыстардың қауіпсіздігіне қатысты шараларға дейін.

Алматыдағы жер сілкіністері

Алматы сейсмикалық белсенді аймақта орналасқандықтан, қалада жер асты дүмпулері кезең-кезеңімен сезіледі. Бүгінгі оқиғаға дейін соңғы жылдардағы ең елеулі жер сілкіністері 2024 жылы болған.

Бұған дейін сезілу деңгейі ұқсас оқиға 2011 жылғы 1 мамырда тіркелді. Сол кезде Қапшағай жер сілкінісі Алматыда 4–5 балл қарқындылықпен сезілген.

Соңғы дүмпулер сейсмикалық жағдайды тұрақты бақылаудың, халықты ерте хабарлау жүйесінің дайындығын қамтамасыз етудің және қала инфрақұрылымының сейсмикалық орнықтылығына қойылатын талаптарды сақтаудың маңызын тағы көрсетті.