Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры (ҚДКБҚ) жеке тұлғалардың валюталық депозиттері бойынша мөлшерлемелерді реттеуді кезең-кезеңімен ырықтандыру аясында жаңа өзгерістер енгізетінін хабарлады. 2026 жылғы 1 қазаннан бастап салымдардың жекелеген түрлері бойынша шекті мөлшерлеме көтеріледі.

Бұл кезеңдегі өзгерістер тек шетел валютасындағы 12 айдан астам мерзімге арналған жинақ салымдарына қатысты болады. Олар бойынша сыйақының шекті мөлшерлемесі жылдық 1%-дан 2,5%-ға дейін артады.

Жаңа талаптар 2026 жылғы 1 қазаннан кейін ашылған немесе мерзімі ұзартылған депозиттерге қолданылады.

ҚДКБҚ белгілейтін шекті мөлшерлемелер шетел валютасындағы депозиттер бойынша сыйақы мөлшерлемесін айқындау кезінде ұсынылатын жоғарғы шек болып саналады. Бұл ретте банктер депозиттік өнімдеріне ұсынылатын нақты сыйақы мөлшерлемесін өз бетінше белгілейді.

Қандай мөлшерлемелер өзгермейді

Валюталық депозиттердің қалған санаттары бойынша қолданыстағы шектеулер әзірге өзгеріссіз қалады. Жылдық 1% мөлшеріндегі шекті ставка:

• мерзімді салымдарға;

• мерзіміне қарамастан мерзімсіз депозиттерге;

• 12 ай және одан аз мерзімге ашылатын жинақ салымдарына қолданылады.

ҚДКБҚ бұл шешімді депозиттер нарығындағы долларландыру деңгейінің төмендеуімен байланыстырады. Қордың мәліметінше, долларлану деңгейі 2015 жылғы 80%-дан 2026 жылғы 1 қыркүйектегі 19,2%-ға дейін төмендеген.

Сонымен қатар қор валюталық нарықтағы тәсілдерді одан әрі өзгертуге қолайлы макроэкономикалық жағдай мен бір жылға жуық уақыт бойы байқалған теңгенің нығаю үрдісі әсер еткенін атап өтті. Бұл факторлар Ұлттық банк пен ҚДКБҚ-ға валюталық нарықты реформалауды жалғастырып, шетел валютасындағы депозиттер бойынша мөлшерлемелерді реттеуді кезең-кезеңімен ырықтандыруға мүмкіндік берді.

Кепілдік мөлшері өзгермейді

Бұл ретте валюталық депозиттер бойынша кепілдік берілетін ең жоғары сома өзгермейді. ҚДКБҚ әр банктегі жеке тұлғалардың жинақтарын заңнамаға сәйкес қорғайды:

• 20 млн теңгеге дейін — сыйақыны қоса алғанда, теңгедегі жинақ салымдары бойынша;

• 10 млн теңгеге дейін — сыйақыны қоса алғанда, теңгедегі басқа депозиттер, сондай-ақ теңгедегі ағымдағы шоттар мен төлем карталары бойынша;

• 5 млн теңгеге дейін — сыйақыны қоса алғанда, доллар, еуро және басқа да шетел валюталарындағы депозиттер, карталар мен шоттар бойынша.

ҚДКБҚ жеке тұлғалардың депозиттері бойынша сыйақы мөлшерлемелерін реттеуді банктер арасындағы бәсекелестікті ынталандыру, банк секторында жүйелік тәуекелдердің жинақталуына жол бермеу және қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырады.

Қазіргі уақытта депозиттерге кепілдік беру жүйесіне 20 банк қатысады.