2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша Қазақстанның банк секторында 23 екінші деңгейлі банк жұмыс істейді. Оның ішінде 10 банк шетелдік банктердің еншілес ұйымы болса, бір банктің капиталына мемлекет 100% қатысады.

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің деректеріне сәйкес, қыркүйек айында банк секторының активтері 1,5%-ға өсіп, 76,8 трлн теңгеге жетті. Жыл басынан бергі өсім 8,6%-ды құрады. Активтердің ұлғаюына негізінен несие портфелінің 1,1%-ға, 46,8 трлн теңгеге дейін артуы әсер етті.

Банктердің жоғары өтімді активтері 22,9 трлн теңгені немесе жиынтық активтердің 29,8%-ын құрады. Бұл қаржы ұйымдарының өз міндеттемелерін толық орындауына мүмкіндік береді.

Кредиттеу көлемі

Екінші деңгейлі банктердің экономикаға берген кредиттері қыркүйекте 0,6%-ға өсіп, 43,1 трлн теңгеге жетті. Жыл басынан бері портфель 7,2%-ға ұлғайды.

Ұлттық валютадағы кредиттер 0,9%-ға өсіп, 38,8 трлн теңгені құрады. Ал шетел валютасындағы қарыздар 1,9%-ға қысқарып, 4,3 трлн теңгеге дейін төмендеді. Нәтижесінде теңгемен берілген кредиттердің үлесі 90%-ға жетті.

Қыркүйекте банктер 3,6 трлн теңге көлемінде жаңа кредит берді. Бұл өткен жылдың сәйкес айымен салыстырғанда 3,2%-ға көп.

Бизнес субъектілеріне берілген кредиттер портфелі 0,4%-ға өсіп, 16,4 трлн теңгені құрады. Жыл басынан бергі өсім — 6,4%. Шағын және орта бизнеске берілген қарыздар 1%-ға ұлғайып, 8 трлн теңгеге жетті. Жыл басынан бері бұл көрсеткіш 17%-ға өсті.

Ірі бизнеске берілген кредиттер портфелі жекелеген банктегі ірі қарыздың өтелуіне байланысты 0,9%-ға қысқарып, 5 трлн теңгені құрады. Ал жеке кәсіпкерлерге берілген кредиттер 0,9%-ға өсіп, 3,4 трлн теңгеге жетті.

Экономика салалары бойынша кредиттеу динамикасы әркелкі болды. Өнеркәсіптегі кредиттер 2%-ға, байланыс және ақпарат саласында 2,1%-ға, өзге қызметтерде 1,2%-ға қысқарды. Керісінше, көлік саласында портфель 9,3%-ға, құрылыста 4,9%-ға, ауыл шаруашылығында 3%-ға, саудада 1,3%-ға өсті.

Қыркүйекте бизнеске 2 трлн теңге көлемінде жаңа қарыз берілді. Бұл 2025 жылғы қыркүйекпен салыстырғанда 15,1%-ға жоғары. Өсімге негізінен ШОБ субъектілеріне кредит берудің 41,7%-ға артуы ықпал етті.

Халықты кредиттеу және пайыздық мөлшерлемелер

Халыққа берілген кредиттер портфелі қыркүйекте 0,7%-ға өсіп, 26,7 трлн теңгеге жетті. Жыл басынан бергі өсім 7,6%-ды құрады.

Оның ішінде тұтынушылық қарыздар 0,6%-ға өсіп, 17,7 трлн теңгені, ипотекалық кредиттер 1,3%-ға артып, 7,9 трлн теңгені құрады.

Қыркүйекте жеке тұлғаларға 1,6 трлн теңге көлемінде жаңа кредит берілді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 8,8%-ға аз. Төмендеу негізінен кепілсіз тұтынушылық қарыздар беру көлемінің 7,6%-ға қысқаруына байланысты болды.

Бизнеске ұлттық валютада берілген кредиттер бойынша орташа сараланған сыйақы мөлшерлемесі 0,3 пайыздық тармаққа төмендеп, 21%-ды құрады. Халыққа берілген кредиттер бойынша мөлшерлеме 20,6% деңгейінде сақталды. Ал ипотекалық қарыздар бойынша көрсеткіш 0,3 пайыздық тармаққа өсіп, 11%-ға жетті.

Мерзімі өткен берешек

2026 жылғы 1 қазанда банктердің 90 күннен астам мерзімі өткен берешегі бар кредиттерінің көлемі 1,8 трлн теңгені құрады. Мұндай қарыздардың несие портфеліндегі үлесі 0,1 пайыздық тармаққа төмендеп, 3,9%-ға жетті.

Сонымен қатар мерзімі өткен кредиттерді провизиялармен жабу деңгейі 60,3%-дан 61,5%-ға дейін өсті.

Депозиттер мен банктердің капиталы

Қыркүйекте банк секторының міндеттемелері 1,7%-ға өсіп, 65,4 трлн теңгеге жетті. Жыл басынан бергі өсім 8,7%-ды құрады. Міндеттемелер құрылымында клиенттердің салымдары басым: олардың үлесі 79,7% немесе 52,2 трлн теңге.

Резиденттердің депозиттік ұйымдардағы салымдары бір айда 2,6%-ға өсіп, 51,5 трлн теңгені құрады. Оның ішінде заңды тұлғалардың депозиттері 5,7%-ға артып, 22,9 трлн теңгеге, жеке тұлғалардың салымдары 0,2%-ға өсіп, 28,6 трлн теңгеге жетті.

Ұлттық валютадағы депозиттер 2,2%-ға өсіп, 41,8 трлн теңгені құрады. Шетел валютасындағы салымдар 4,5%-ға ұлғайып, 9,6 трлн теңгеге жетті. Нәтижесінде депозиттердің долларлану деңгейі тамыздағы 18,3%-дан 18,7%-ға дейін көтерілді.

Банктік емес заңды тұлғалардың теңгедегі мерзімді депозиттері бойынша орташа сараланған сыйақы мөлшерлемесі 0,4 пайыздық тармаққа төмендеп, 15,3%-ды құрады. Жеке тұлғалардың депозиттері бойынша көрсеткіш 0,1 пайыздық тармаққа өсіп, 14,7%-ға жетті.

Банктердің меншікті капиталы қыркүйекте 0,7%-ға өсіп, 11,4 трлн теңгені құрады. Негізгі капиталдың жеткіліктілік коэффициенті 19,5%, меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенті 20,3% болды. Екі көрсеткіш те белгіленген нормативтерден жоғары.

Банктердің пайдасы төмендеді

2026 жылғы қаңтар–қыркүйек аралығында екінші деңгейлі банктердің таза пайдасы 1,812 трлн теңгені құрады. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11,6%-ға аз.

1 қазандағы жағдай бойынша банк активтерінің рентабельділігі (ROA) 3,5% деңгейінде сақталды. Капитал рентабельділігі (ROE) 22,7%-ды құрап, бір айда 0,1 пайыздық тармаққа төмендеді.