Қазақстанда қазан айындағы инфляция күткен деңгейден төмен болды. Жылдық көрсеткіш 9,2%, ал айлық инфляция 0,5% болды. Осыған байланысты Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы (ҰЭЗБ) жылдың қалған айларына арналған болжамын төмендетті.

Енді ұйымның бағалауынша, қарашада жылдық инфляция 9,1%, ал желтоқсанда 8,8% болуы мүмкін. Сонымен қатар инфляцияның баяулау үрдісінің тұрақтылығы көбіне қызметтер мен азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасының динамикасына байланысты болады.

Қазан айындағы инфляция болжамнан төмен болды

Бұған дейін ҰЭЗБ қазанда жылдық инфляция 9,6%, ал айлық көрсеткіш 0,7% болады деп болжаған. Алайда нақты көрсеткіштер төмен болды: тиісінше 9,2% және 0,5%.

Болжам мен нақты деректер арасындағы ең үлкен айырмашылық қызметтер секторында байқалды. Бұл салада бағалар жылдық мәнде күтілген 11%-дың орнына 10,3%-ға, ал айлық мәнде 0,9%-дың орнына 0,5%-ға өсті.

Азық-түлікке жатпайтын тауарлар бір жылда 10,4%-ға, бір айда 0,8%-ға қымбаттады. Азық-түлік тауарлары бойынша өсім тиісінше 7,6% және 0,2% болды.

Осылайша, азық-түлік инфляциясы баяулауын жалғастырып отыр. Ал қызметтер секторында жылдық көрсеткіш жеделдегенімен, айлық баға өсімі қалыпты деңгейде қалды. Бұл динамикаға өткен жылдың қазан айындағы төмен салыстырмалы базаның әсері де ықпал етті.

Қараша мен желтоқсанға арналған болжам төмендетілді

ҰЭЗБ жылдық инфляция болжамын қарашаға 9,4%-дан 9,1%-ға, ал желтоқсанға 9,1%-дан 8,8%-ға дейін төмендетті.

Негізгі өзгерістер қызметтер мен азық-түлікке жатпайтын тауарларға қатысты болды. Желтоқсанда қызметтер инфляциясы бойынша болжам 11,3%-дан 10,6%-ға, ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар бойынша 10,8%-дан 10,4%-ға дейін азайтылды.

Сонымен бірге азық-түлік инфляциясына қатысты бағалау сәл жоғарылап, 6,5%-дан 6,6%-ға жетті.

Қарашада баға қалай өзгереді?

ҰЭЗБ бағалауынша, қараша айындағы инфляция 0,5% болады. Негізгі санаттар бойынша болжам мынадай:

• азық-түлік тауарлары: бір айда 0,6%, жылдық мәнде 6,9%;

• азық-түлікке жатпайтын тауарлар: бір айда 0,7%, жылдық мәнде 10,2%;

• қызметтер: бір айда 0,3%, жылдық мәнде 10,6%.

Желтоқсанға қарай жылдық инфляция 8,8%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Алайда айлық баға өсімі, керісінше, 0,6%-ға дейін жеделдеуі ықтимал.

Атап айтқанда, бір айда азық-түлік тауарлары 0,9%-ға, азық-түлікке жатпайтын тауарлар 0,8%-ға, ал қызметтер 0,6%-ға қымбаттауы мүмкін.

Бағаның одан әрі өсуіне не әсер етеді?

Жылдық инфляцияның баяулауы көбіне азық-түлік сегментіндегі баға өсімінің төмендеуі есебінен қамтамасыз етіліп отыр. Алайда инфляцияның баяулау үрдісі сақталуы үшін қызметтер мен азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасының өсу қарқыны да төмендеуі қажет.

Бұл санаттардың динамикасына тарифтердің өзгеруі, жанар-жағармай құны, көлік шығындары мен логистика әсер етуі мүмкін. Аталған сегменттерде бағаның өсу инерциясы әлі де жоғары.

Осылайша, ҰЭЗБ болжамының жақсаруы жылдық инфляцияның одан әрі төмендеуі мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен бұл бағаның ағымдағы өсу қарқыны айтарлықтай баяулады дегенді білдірмейді. Желтоқсанда айлық инфляция 0,6%-ға дейін жеделдеуі ықтимал. Алдағы динамика ең алдымен қызметтер мен азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасының қаншалықты тұрақты баяулайтынына байланысты болады.