Қазақстанның Ұлттық банкі автонесие сегментінің бірнеше жыл бойы қарқынды өсуінен кейін нарықта кейінге шегерілген тәуекелдер қалыптасып отырғанын атап өтті.

2026 жылғы 6 қазанда жарияланған Қазақстанның 2025 жылғы қаржылық тұрақтылығы туралы есебінде реттеуші борыштық жүктеме коэффициентіне қойылатын талаптардың жеңілдеуі автонесиелеу көлемінің өсуіне ықпал еткен факторлардың бірі болғанын атап өтті.

2023–2025 жылдары автомобиль сатып алуға берілген қарыздар портфелі екі еседен астам өсіп, 4 трлн теңгеден асты. Тек 2025 жылдың өзінде банктер 2,4 трлн теңге көлемінде автонесие берді. Жаңа қарыздар көлемі бойынша бұл көрсеткіш ипотекалық несиелеу көлемімен салыстыруға келетін деңгейге жетті.

Бұл ретте Ұлттық банк ықтимал тәуекелдердің негізгі көзі қазіргі мерзімі өткен берешек деңгейімен ғана емес, нарықтың жылдам кеңеюінің жинақталған салдарымен байланысты екенін атап өтті.

Реттеуші осалдық факторларының қатарында несие мерзімдерінің ұзаруын және сұраныс құрылымының қымбатырақ автомобильдер жағына өзгеруін атап отыр. Несие беру көлемінің жылдам өсуі белгілі бір уақыттан кейін өз салдарын көрсетуі мүмкін. Бұл автонесиелер портфелінің сапасының «кейінге шегерілген нашарлауы» тәуекелін қалыптастырады.

Ұлттық банк қаржылық тұрақтылық туралы есепті 2006 жылдан бері тұрақты түрде жариялап келеді. Құжатта жүйелік тәуекелдерге, сыртқы және макроэкономикалық факторларға, қаржы нарығының жағдайына, реттеу шараларына және бизнес ортасына кешенді бағалау жүргізіледі.

Есеп ең алдымен қаржы нарығының қатысушыларына және Қазақстанның қаржы жүйесінің тұрақтылығын қадағалайтын барлық мүдделі тараптарға арналған.