Қазақстанда аддитивті технологиялар саласындағы ұлттық стандарт бекітілді. Құжат шикізат пен дайын бөлшектердің негізгі сипаттамаларын, сондай-ақ оларды сынау әдістерін белгілейді. Жаңа талаптар 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

«ҚР СТ ISO/ASTM 52927-2026» «Аддитивті технологиялар. Жалпы қағидаттар. Негізгі сипаттамалар және сынау әдістері» ұлттық стандартын «ҚазСтандарт» республикалық мемлекеттік кәсіпорны әзірледі. Ол Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі Техникалық реттеу және метрология комитеті төрағасының 2026 жылғы 25 қыркүйектегі № 46-НҚ бұйрығымен бекітілген.

Өнеркәсіпте 3D-басып шығару кеңінен қолданылуы мүмкін

Жаңа стандарт Қазақстанда өнеркәсіптік 3D-басып шығаруды дамытуға қажетті нормативтік негіз қалыптастырады. Оның енгізілуі кәсіпорындарға қосалқы бөлшектерді ел ішінде өндіруге мүмкіндік беріп, импорттық өнімдерге тәуелділікті төмендетуге ықпал етеді.

Бұл технологияны мұнай-газ, тау-кен өнеркәсібі, энергетика, машина жасау және көлік салаларында қолдануға болады. Атап айтқанда, кәсіпорындар қажетті бөлшектерді, өндірістік құралдарды және жабдық компоненттерін тікелей өз нысандарында дайындай алады.

Цифрлық қоймалар шығындарды азайтуға көмектеседі

3D-басып шығаруды енгізудің бір бағыты — цифрлық қоймалар құру. Кәсіпорындар сирек қолданылатын қосалқы бөлшектерді физикалық түрде көптеп сақтаудың орнына, олардың сертификатталған үш өлшемді модельдерін пайдалана алады. Қажетті бөлшекті сұраныс пайда болған кезде басып шығару мүмкіндігі қоймада сақтау мен тасымалдауға кететін шығындарды қысқартуға көмектеседі. Бұл әсіресе шалғайдағы өндірістік нысандар үшін маңызды.

Кері жобалау мен аддитивті технологияларды қатар қолдану бөлшектерді әзірлеу және жөндеу уақытын бірнеше айдан бірнеше күнге дейін қысқартуы мүмкін. Сонымен қатар 3D-басып шығару күрделі пішіндегі және салмағы жеңіл конструкцияларды жасауға, материал қалдықтарын азайтуға мүмкіндік береді.

Ұлттық технологиялық база қалыптастырылады

Стандарт 3D-модельдер мен технологиялық деректердің ұлттық қорын құруға негіз бола алады. Мұндай қор маңызды бөлшектер мен бұйымдарды отандық өндірісте шығаруға, сондай-ақ жобалау, материал әзірлеу, өнім өндіру және сертификаттау бағыттарындағы жергілікті құзыреттерді дамытуға ықпал етеді.

Бірыңғай талаптардың енгізілуі 3D-принтерлерді жекелеген мақсаттарда пайдаланудан осы технологияға негізделген толыққанды өндіріс саласын дамытуға көшуге жол ашады. Бұл шағын инженерлік компаниялар, өндірістік кәсіпорындар, сервистік орталықтар мен мамандандырылған 3D-басып шығару бюролары үшін жаңа мүмкіндіктер туғызады.

Университеттер мен ғылыми-зерттеу институттары да жаңа стандартты қолдана алады. Құжат металл ұнтақтарымен, полимерлермен, композиттермен және дайын бөлшектермен жұмыс істеудің ортақ әдіснамасын қалыптастыруға көмектеседі. Бұл ғылыми әзірлемелерді өндіріске енгізуді жеңілдетіп, сынақ зертханалары мен сәйкестікті бағалау ұйымдарының жұмысына негіз болады.

Сонымен қатар аддитивті өндірістің дамуы 3D-модельдеу мамандарына, өндірістік инженерлерге, материалтанушыларға және сапаны бақылау сарапшыларына деген сұранысты арттыруы мүмкін.